بیایید به روند توسعه اندروید نگاهی بیاندازیم. این سیستمعامل در سه سال گذشته نُه نسخه مهم را ارائه کرده است: نُه! جالب اینکه سیستمعامل ویندوز در این 25 سال تنها ده نسخه مهم را عرضه کرده است. باید این نکته را بپذیریم که در دنیای فناوری هیچ سیستمعامل یا نرمافزار کاربردی این چنین روند پرسرعتی را در تکوین، تجربه نکرده است و اندروید در مرکز این دگرگونی، سریعتر از همه بوده است.
گوگل در نوامبر سال 2005 شرکتی به نام Android را خرید، شرکت کوچکی که نرم افزار برای تلفن های همراه میساخت، اما این موضوع را اعلام نکرد تا در نیمه دوم سال 2007 که رسما اعلام کرد، قرار است سیستم عامل متن باز برای تلفنهای همراه منتشر کند.
کمپانی گوگل در سال ۲۰۰۸ اولین نسخه اندروید را ارائه نمود. شاید دستاندرکاران این کمپانی در آن زمان خودشان نیز تصور نمیکردند که روزی این محصول متنباز به فراگیرترین سیستمعامل موبایل تبدیل شود. در این مقاله نگاهی تقریبا مفصل به روند توسعه اندروید خواهیم داشت و سیر تکامل قابلیتهای آن را از اولین تا آخرین نسخه آن یعنی آبنبات پاستیلی 4.2 شرح خواهیم داد. لازم به ذکر است که منبع اصلی تا نسخه 4.1 را پوشش داده بود و بخش مربوط به نسخه 4.2 توسط تیم زومیت گردآوری شده است. تلاش خواهیم کرد تا در آینده نیز با معرفی نسخههای جدید اندروید، این مقاله را بروزرسانی کنیم. پس بیایید ببینیم که چطور ایدهی کودکی اندی روبین سر از دنیای فناوری و گوشیهای تلفن همراه درآورده است.
نقطه آغاز
دوران اندروید به طور رسمی از 22 اکتبر 2008 میلادی، زمانی که گوشی T-Mobile G1 در ایالات متحده عرضه شد، آغاز گردید. در ابتدای امر، بسیاری از قابلیتهایی که نمیتوان اندروید را بدون آنها متصور بود در این گوشی وجود نداشت. برای نمونه میتوان به فقدان صفحه کلید مجازی (لمسی)، قابلیت چند لمسی، برنامههای کاربردی حرفهای و... اشاره کرد، اما همین گوشی سنگبنایی شد تا امروزه با اندرویدی چنین پیشرفته سروکار داشته باشیم.
ویژگیهای اولیه این نسخه از اندروید عبارتند از:
پنجرهی اعلانات:
گرچه این گوشی فاقد تمامی قابلیتهای اندروید امروزی است، با این حال از همان روزها نیز کادر پایینروندهی اعلانات (Notifications) را داشته است. نوار وضعیت گوشی G1 را میتوان یکی از قابلیتهای منحصر به فرد آن به شمار آورد، که کاربر میتواند آن را به پایین کشیده و از جزئیات بیشتر اطلاع حاصل کند، این موارد عبارت بودند از پیامک، پست صوتی، هشدارها و سایر اطلاعاتی از این قبیل. این امکان همچنان در نسخههای جدیدتر اندروید نیز وجود دارد.
ویجتهای صفحه خانه:
یکی از تفاوتهای عمده سیستمعامل اندروید با وجود رقبای سرسختی چون iOS یا ویندوز فون این است که این سبزک دوستداشتنی از ویجت به طرز بسیار خوبی پشتیبانی میکند. گوگل از همان روزهای آغازین برای این موضوع برنامهریزی خوبی کرده بود، گرچه در ابتدا توسعهدهندگان نرمافزاری قادر به تهیه ویجتهای مورد نظر خود نبودند!
یکپارچهسازی با سرویس پست الکترونیکی جیمیل:
زمانی که گوشی G1 عرضه شد، سرویس پستالکترونیکی جیمیل از پروتکلهای POP و IMAP برای یکپارچهسازی در ابزارهای گوناگون دیگر پشتیبانی میکرد. اما مشکل آنجا بود که هیچ یک از این پروتکلها قادر به استفاده از دو قابلیت اختصاصی جیمیل یعنی برچسبزنی و آرشیو قدرتمند آن نبودند. موردی که اندروید 1.0 توانست آن را به طرز خوبی حل و فصل نماید و یکی از بهترین تجربههای کار با جیمیل در بستر گوشیهای موبایل را فراهم آورد.
فروشگاهی به نام اندروید مارکت:
این روزها تصور یک گوشی هوشمند بدون دسترسی به یک فروشگاه متمرکز نرمافزاری غیرممکن است. این موضوع در حالی است که اندروید 1.0 فاقد چنین قابلیتی بود و ضرورت وجود چنین بازارچهای از همان زمان به خوبی حس میشد. گفتنی است گوشی G1 به همراه مجموعهای از نرمافزارهای کاربردی عرضه شد تا این که بعدها گوگل، مارکت معروف خود را تهیه و تدارک دید. یکی دیگر از نقایص اندروید در آن دوران، فقدان پشتیبانی از سیستم پرداخت بود، که یک سال بعد این مورد نیز مرتفع شد.
جالب است بدانید که رابط کاربری توسعهیافتهی گوگل برای اندروید 1.0 ماحصل همکاری آنها با شرکت سوئدی Astonishing Tribe بوده است. شرکت مزبور در زمینهی ارائهی طراحیهای چشمگیر نرمافزاری مشغول به فعالیت بود و سالهای سال رابطهای کاربری قابل توجهی را تهیه و ارائه کرد. اگر با دقت بیشتری نگاه کنید، میتوانید نشان TAT را به خوبی در این پلتفرم ملاحظه نمایید؛ به خصوص در ساعت آنالوگ که از اندروید 1.0 تا 2.2 با نشان کوچک Malmo قابل رویت بود. گفتنی است Malmo نام شهری است که این شرکت سوئدی در آن قرار داشت. بعدها این شرکت توسط کمپانی RIM خریداری شد و تمرکز اصلیاش بر توسعهی گوشیهای بلکبری و پلتفرم BBX قرار گرفت.
اندروید 1.1
نخستین بروزرسانی اندروید سه ماه پس از عرضه گوشی G1 در فوریه 2009 میلادی صورت پذیرفت. نسخه 1.1 را نمیتوان به هیچ وجه محصولی نوآورانه دانست؛ بلکه بیشتر به مثابه وصلههای نرمافزاری برای بهینهسازی سیستم و رفع باگهای آن بود. از طرف دیگر این نسخه توانایی اندروید را برای بروزرسانی بی دردسر به خوبی نشان داد. همین قابلیت پیشپا افتاده در زمان عرضه نسخهی 1.1 یکی از نقاط قوت اندروید به حساب میآمد که تا به امروز نیز همچنان ادامه دارد، چرا که سایر سیستمعاملهای موبایل فاقد قابلیت مشابهی بودند.
وقت دسر فرارسید: نسخه 1.5 یا «کیک یزدی»
بسیاری از ما اندروید 1.5 را بیشتر به نام کیکیزدی (Cupcake) میشناسیم، سیستمعاملی که حقیقتاً نقطهی عطفی در تاریخچهی اندروید به شمار میرود. در این نسخه برخی از قابلیتهای کلیدی به اندروید افزوده شد. از این گذشته اندروید 1.5 اولین نسخه از این سیستمعامل بود که از روش نامگذاری ویژهی گوگل بهرهمند گردید. از آن پس بود که هر بروزرسانی کلی با نام یکی از شیرینیجات (البته به ترتیب حروف الفبای لاتین) همراه میشد تا بر دلچسبی اندروید بیافزاید.
از جنبههای گوناگون اندروید کیک یزدی را میتوان گامی بزرگ در جهت اصلاح و بهبود این سیستم عامل دانست. هم از نظر تکنیکی-فنی و هم از منظر زیباییشناختی که رابطکاربری آن با تغییرات مثبتی همراه شد. بسیاری از این تغییرات آنچنان محسوس نبودند، برای نمونه ویجت جستجوی گوگل از این پس از ظاهری شفاف بهرهمند شد.
از جنبههای گوناگون اندروید کیک یزدی را میتوان گامی بزرگ در جهت اصلاح و بهبود این سیستم عامل دانست. هم از نظر تکنیکی-فنی و هم از منظر زیباییشناختی که رابطکاربری آن با تغییرات مثبتی همراه شد
تغییرات صورت گرفته در نسخه جدید اندروید آنچنان نامحسوس بودند که اگر کاربر یک دستگاه مجهز به اندروید 1.1 را به 1.5 ارتقا میداد، هیچ تغییر چشمگیر خاصی را احساس نمیکرد. در حالی که همه چیز از چینش متون گرفته تا سایههای نوار وضعیت همه دستخوش تغییر و دگرگونی اساسی شده بودند. و اغلب کاربران گوشی G1 بدون آنکه این تغییرات را متوجه شوند، از آنها گذشتند. البته موارد مهم ذیل غیر قابل انکار مینمود:
صفحهکلید مجازی:
شاید به نظر شما عجیب و غیرممکن برسد که گوگل اندروید خود را بدون هیچ صفحهکلید مجازی عرضه کرده باشد، اما واقعیت همین است! شاید به همین خاطر بود که آنها نخستین میزبان سختافزاری خود را گوشی G1 انتخاب کردند، چرا که این گوشی دارای یک صفحهکلید از نوع QWERTY بود که به صورت کشویی باز میشد و کاربر را قادر میساخت تا به تایپ متون بپردازد. این وضعیت تا عرضهی نسخهی کیک یزدی در آوریل 2009 میلادی (یعنی بیش از 6 ماه پس از عرضهی G1) همچنان ادامه داشت. از آن پس بود که گوگل از قابلیتهای سختافزاری گوشی HTC Magic بهره برد و نخستین گوشی را به بازار عرضه کرد که تنها دارای صفحه کلید مجازی بود.
از ارائهی صفحه کلید مجازی که بگذریم، گوگل حرکت بارز دیگری نیز صورت داد. مهندسان گوگل بالاخره موفق شدند اقدامات لازم برای پذیرش صفحهکلیدهای ثالث را میسر سازند، قابلیتی که به کمک آن میتوان صفحهکلیدی خارج از مورد پیشبینی شدهی سیستمعامل اندروید را فعال کرده و به کار گرفت. موردی که به خصوص برای کاربران سایر زبانها بسیار مورد توجه قرار گرفت. جالب است بدانید حتی امروزه نیز رقبای سرسختی چون iOS یا ویندوز فون از چنین ویژگی مهمی بیبهره هستند. متاسفانه در زمان عرضهی اندروید کیک یزدی صفحه کلید عرضه شده در این سیستم عامل نسبت به iOS از دقت و سرعت بسیار پایینی برخوردار بود. موردی که بالاخره مشارکت شرکای سختافزاری نظیر HTC را طلبید و به کمک آنها این مشکل در محصولات اختصاصی این شرکتها رفع گردید.
ویجتهای قابل توسعه:
در حالی که اندروید 1.0 و 1.1 از نظر فنی دارای قابلیت تازهای به نام ویجت یا ابزارک بودند، پتانسیل کامل آنها همچنان غیر قابل دسترس بود و شرکتهای ثالث میبایست تا عرضهی SDK مربوطه از سوی گوگل صبر بیشتری میکردند. در آن دوران تنها ابزارک موجود کادرهایی بودند که در اندروید پیشبینی شده بود. خوشبختانه این مورد با عرضهی اندروید 1.5 مرتفع شد و امروزه شاهدیم که بسیاری از نرمافزارهای ثالث از قابلیت ابزارک بهرهمند هستند. در حقیقت میتوان وجود صفحههای خانگی انعطافپذیر را یکی دیگر از خصوصیات بینظیر این سیستمعامل تلفنهای هوشمند به حساب آورد.
بهبود کلیپبورد (Clipboard):
اندروید راهی دشوار را برای دست یابی به قابلیت کپی و چسباندن (Copy & Paste) طی کرده است. از نظر تکنیکی چنین قابلیتی از روز نخست در این پلتفرم پیشبینی شده بود، اما تا حد زیادی به کادرهای متنی و لینکها محدود شده بود. بدین معنی که کاربر نمیتوانست متنهای دلخواه را از داخل پنجرهی مرورگر یا برنامهی مدیریت پستالکترونیکی جیمیل کپی نماید و اغلب اوقات این نیاز حس میشد. گرچه قابلیتهای کامل کپی و چسباندن تا سالها به برنامه جیمیل راه پیدا نکرد، از نسخه کیک یزدی پشتیبانی از این قابلیت در برنامهی مرورگر افزوده شد و بدین ترتیب کاربر میتوانست متن مورد نظر را از این برنامه بیرون بکشد.
ضبط و بازپخش ویدئویی:
این روزها تصور یک گوشی هوشمند بدون توانایی ضبط و پخش ویدئویی بسیار مشکل است، اما این وضعیتی است که کاربران گوشی G1 آن را تجربه کردهاند. گرچه کیک یزدی کوشید تا این نقیصه را رفع کند، ولی صفحهکلید اندروید و رابط ویژهای که برای بخش دوربین آن در نظر گرفته بودند خالی از اشکال نبود. موضوعی که دوباره با همت OEMها یا همان شرکای سختافزاری سریعاً رفع و رجوع شد و با ارتقای رابط کاربری، شاهد پشتیبانی خوبی از قابلیتهای لمسی گوشیها بودیم.
و قابلیتهای بیشتر:
بروزرسانی موارد جزئیتر شامل عملیاتهای دستهای در جیمیل (پیشتر کاربران نمیتوانستند چندین نامه را با هم حذف یا آرشیو نمایند)، بروزرسانی پشتیبانی از سرویسهای یوتیوب و پیکاسا و دسترسی به وضعیت کاربر در Google Talk در همه جا، برنامه پیغام رسان و غیره را میتوان از دیگر قابلیتهای این نسخه برشمرد.
نسخه 1.6 یا «پیراشکی»
گرچه اندروید 1.6 پیراشکی یا Donut به اندازهی کیک یزدی متفاوت نبود، با این حال میتوان پیراشکی را نیز نسخهای متفاوت دانست که خیلی بیشتر از آن عدد 0.1 ارتقا با کیک یزدی تفاوت داشت! در این نسخه شاهد بروز بهبودهای جزئی دیگری در کل پلتفرم هستیم که قابلیتهای جدیدی را برای کاربران به ارمغان آورد. البته بخش بزرگی از این تغییرات مربوط به مواردی بود که در پشتپرده اتفاق میافتاد. برای نمونه نخستین بار در تاریخ اندروید پشتیبانی از CDMA از این نسخه میسر گردید و بدین ترتیب شرکتهایی همچون Verizon توانستند به بازار امریکا و آسیا دست یافته و سود سرشاری را نصیب خود و گوگل کنند.
میتوان پیراشکی را نیز نسخهای متفاوت دانست که خیلی بیشتر از آن عدد 0.1 ارتقا با کیک یزدی تفاوت داشت!
از سوی دیگر یکی از مهمترین اصلاحات در این نسخه را میتوان بهیه و مستقل شدن وضوح صفحه نمایش دانست. پیراشکی برای نخستین بار موفق شد اندروید را قادر سازد تا در انواع صفحات با وضوح و نسبت نمایش گوناگون ظاهر شود، بدین ترتیب درهای بسته به روی اندروید گشوده شد تا نه تنها در گوشی هایی با صفحه نمایش 480×320 پیکسلی ظاهر شود بلکه انواع صفحات نمایش از QVGA ،HVGA و WVGA گرفته تا FWVGA ،qHD و حتی 720p را به زیر سیطره خویش کشد.
در اندروید پیراشکی قابلیت کادر جستجوی سریع نیز ارائه گردیده است، مفهومی که در دنیای رایانه از آن با عنوان «جستجوی کلی» نیز یاد میشود. پیش از پیراشکی اگر کاربر در صفحه آغازین بود، با فشردن دکمه جستجو گوشی به کادر جستجوی گوگل هدایت میشد و میتوانست از آنجا اینترنت را بکاود به گونهای که همهی جستجوها به سایت google.com هدایت میشد. از نسخه 1.6 (پیراشکی) به بعد، کاربر میتوانست بجز اینترنت حتی بخشهایی از گوشی خود را نیز به طور محلی جستجو نماید که شامل برنامهها، اطلاعات تماسها و موارد دیگری از این دست میشد. از این گذشته در پیراشکی قابلیتی تعریف شده بود که به کمک آن برنامهنویسان میتوانستند برنامهی خود را جزء موارد جستجو شوندهی محلی قرار دهند.
پیراشکی برای نخستین بار موفق شد اندروید را قادر سازد تا در انواع صفحات با وضوح و نسبت نمایش گوناگون ظاهر شود
از دیگر خصوصیات پیراشکی میتوان به طراحی مجدد فروشگاه اندروید در رنگبندی سفید و سبز معروف دانست. از این گذشته این برنامه قادر بود تا فهرستی از برترین برنامههای رایگان و قابل خریداری را نمایش دهد، موضوعی که با گسترش عرضه برنامههای ثالث بر روی این پلتفرم به خوبی نیازش حس میشد. از سویی دیگر رابطکاربری ابزار دوربین نیز تغییر کرد و بجز یکپارچگی بهتر با گالری، مشکلات شاتر آن نیز تا حد زیادی رفع شد. با این حال نتوانست آنچنان که باید و شاید ظاهر شود و همچنان ایرادات زیادی متوجه دوربین بود، موضوعی که تا اندروید 2.3 ادامه داشت.
نسخه 2.0 یا «نان خامهای»
در اوایل نوامبر 2009 میلادی، تقریباً یک سال پس از عرضه گوشی G1، اندروید 2.0 عرضه شد. «بزرگ» صفت خوبی برای توصیف نان خامهای یا Eclair گوگل بود چرا که این نسخه از سیستمعامل اندروید دستاوردی بزرگ با وعدههایی بزرگ بود که بر روی گوشیهای بزرگ کمپانیهای بزرگ عرضه میشد!
«بزرگ» صفت خوبی برای توصیف نان خامهای یا Eclair گوگل بود چرا که این نسخه از سیستمعامل اندروید دستاوردی بزرگ با وعدههایی بزرگ بود که بر روی گوشیهای بزرگ کمپانیهای بزرگ عرضه میشد!
در ابتدا نان خامهای به صورت اختصاصی بر روی گوشیهای Verizon عرضه شد و یکی از بهترین تجربههای همکاری در این زمینه را رقم زد. اما چه عواملی موجب شد تا نان خامهای این چنین موفق باشد؟ در این نسخه بیشترین تغییرات بر روی سیستمعامل گوگل هم از نظر بصری و هم معماری داخلی صورت گرفت.
در ذیل برخی از مهمترین این تغییرات را برشمردهایم:
پشتیبانی از حسابهای چندگانه:
برای نخستین بار کاربران قادر بودند تا حسابهای چندگانهی خود در گوگل را در یک ابزار واحد وارد کنند و با وجود جداسازی موارد کاری و شخصی از آن به خوبی بهره ببرند. از این پس کاربران میتوانستند چندین حساب پست الکترونیکی خود نزد جیمیل را چک کرده و از قابلیت پشتیبانی از تبادل حسابها بهرهمند شوند.
از این گذشته نان خامهای این امکان را به شرکتهای ثالث میداد تا ابزار لازم برای استفاده از این قابلیتها را داشته باشند و از روند همگامسازی خودکار بهره ببرند. یکی از مزیتهای کلیدی اشتراکگذاری اطلاعات بین حساب شما و برنامهی تماسهای گوشی بود، بدین ترتیب میشد با یک حرکت، کلیه اطلاعات تماس موجود در حساب کاربری را در گوشی نیز داشته باشیم. فیسبوک یکی از نخستین شرکتهایی بود که این قابلیت را مغتنم شمرد و از آن استفاده کرد.
برنامهی رایگان ناوبری به همراه اندروید 2.0 عرضه شد که از اطلاعات نقشه گوگل برای راهنمایی و هدایت کاربر استفاده میکرد.
قابلیت ناوبری نقشه گوگل:
این مورد یکی از مهمترین ویژگیهای اندروید نان خامهای بود که همچنان محبوب است. این برنامهی رایگان ناوبری به همراه اندروید 2.0 عرضه شد که از اطلاعات نقشه گوگل برای راهنمایی و هدایت کاربر استفاده میکرد. این برنامه مجهز به بسیاری از قابلیتهایی بود که از یک برنامه ناوبری خودرو انتظار میرود! نمایش نمایی سهبعدی مسیر پیش رو، راهنمای صوتی (شامل نام خیابانها) و اطلاعات ترافیکی مسیر.
پیش از این رانندگان میبایست هزینهی سنگین اشتراک ماهانه یا خریداری کلی یک برنامه اینچنینی را میپرداختند. البته نسخههای اولیه خالی از اشکال نبود و از آنجایی که قادر به کش کردن اطلاعات نبود، نیازمند اتصال دائمی به شبکه اینترنت داشت. البته ایرادات برنامه به مرور مرتفع شدند و گوگل این امکان رایگان را برای کاربران هدیه کرد.
دسترسی سریع به اطلاعات تماس:
از اندروید کیک یزدی به بعد دسترسی اطلاعات تماس سرویس Google Talk در تمامی گوشیها میسر شد و در نسخه نان خامهای نیز قابلیت تازهی افزودن نوار دسترسی سریع به اطلاعات تماس ارائه گردید. بدین ترتیب کاربر قادر بود تا برای رفع نیازهای مختلفی از قبیل ایمیل، پیامک، تماس تلفنی و غیره به این موارد دسترسی داشته باشد.
ارتقای صفحه کلید مجازی:
گوشی Droid نیز همچون گوشی D1 دارای یک صفحه کلید فیزیکی QWERTY بود و گوگل میکوشید تا در کنار وجود چنین سختافزاری از نظر نرمافزاری نیز صفحه کلید مجازی مناسبی را برای سیستم عامل خود مهیا سازد. از آنجایی که قابلیت چند لمسی هنوز در همه جای این پلتفرم پشتیبانی نمیشد، کار کردن در برنامههای مرورگر و نقشه قدری دشوار بود. به همین خاطر از نان خامهای به بعد تشخیص دادههای چند لمسی از طریق صفحهکلید میسر گردید و بر دقت و سرعت تایپ دادههای ورودی افزوده شد.
بازسازی برنامه مرورگر:
همانطور که پیشتر ذکر آن رفت، مرورگر اندروید نان خامهای با وجود پیشرفت در زمینههای گوناگون، هنوز از قابلیت بزرگنمایی چند لمسی پشتیبانی نمیکرد. از آنجایی که اندروید 2.0 بر روی دستگاهی عرضه میشد که دارای صفحه نمایش WVGA بود، لازم بود تا مرورگر قادر به نمایش درست اطلاعات سایتهای اینترنتی باشد. به همین خاطر، گوگل پشتیبانی از زبان HTML5 و تصاویر ویدئویی را به آن اضافه کرد. از سوی دیگر در این نسخه از اندروید بود که برنامه مرورگر مجهز به نوار نشانی شد و شباهت بسیار بالایی به مرورگر اینترنت گوگل کروم پیدا کرد. همچنین برای رفع مشکل چند لمسی، در این نسخه از مرورگر قابلیت بزرگنمایی با دو بار ضربه زدن بر روی صفحه میسر شد، که جایگزین خوبی برای بزرگنمایی و کوچکنمایی سریع در برنامه به حساب میآمد.
نسخه 2.1 با همان نام «نان خامهای»
تغییرات گسترده دیگری در نسخه 2.1 اندروید صورت گرفت. این نسخه از سیستم عامل گوگل آنچنان در زمان خود خوب بود که بسیاری از گوشیهای جدید به آن مجهز شدند. از این گذشته بسیاری از ایرادات نرمافزاری دیگر نیز در این نسخه رفع گردیدند، با این حال همانند اندروید 2.0 نسخه 2.1 نیز از همان نام نان خامهای بهره میبرد. برخی از قابلیتهای اندروید 2.1 عبارتند از:
کاغذ دیواریهای زنده (Live Wallpapers):
یکی دیگر از ویژگیهای این نسخه از اندروید مجهز شدن آن به قابلیت نمایش کاغذ دیواریهای تعاملی (زنده) بود. این ایده بسیار ساده و در عین حال جذابی است که تصاویر متحرکی که قادر باشند حتی به صورت تعاملی نیز از خود واکنش نشان دهند به جای یک تصویر ثابت در پس زمینه به نمایش درآیند. گوگل برای نمایش این قابلیت، نقشه خود را به صورت کاغذ دیواری تعاملی درآورد که نظر بسیاری از کاربران را به خود جلب نمود، گرچه از نظر مصرف انرژی قدری به باتریها فشار وارد میکرد.
قابلیت تبدیل گفتار به متن:
گوگل از تواناییهای قابلیت تبدیل گفتار به متن (TTS) در سیستم عامل تلفنهمراه خود نیز بهره گرفته است و از اندروید پیراشکی، فریمورک توسعهای ویژهای برای این منظور در نظر گرفته شده بود و از این نسخه به بعد کاربران میتوانستند با گوشی خود صحبت کنند و متون به جای تایپ با صفحه کلید، به این صورت وارد میشوند. برای تسهیل این قابلیت، از اندروید 2.1 به بعد دکمه کاما در صفحهکلید مجازی با دکمه مخصوص میکروفون عوض شد، و کاربر میتوانست به سرعت با زدن بر روی این دکمه و صحبت با گوشی، متون دلخواه خویش را وارد نماید. جالب است بدانید از iOS 5 به بعد تازه این قابلیت به صفحهکلید سیستمعامل اپل اضافه شده است.
قفل جدید صفحه:
اندروید 2.0 به قفل صفحه نمایش جدیدی مجهز گردید که به کمک آن کاربر قادر بود از یک طرف گوشی را به حالت بیصدا (سایلنت) تنظیم کرده و در سوی دیگر صفحه نیز با تغییر وضعیت قفل به صفحه نمایش برسد. از این گذشته گوگل در طراحی خود از فونتهای Sans serif استفاده کرد و آن را با اعمال تغییراتی برای سیستم خود نیز شخصی سازی نمود که ماحصل این کار فونتی بسیار زیبا و مناسب بود.
اگر چه به روزرسانیهای اندروید 2.1 چندان چشمگیر نبود، ولی برای گوگل یک تغییر استراتژیک به حساب میآمد. شاید این موضوع ارتباط مستقیمی با دستکاری ظاهر اصلی اندروید و عرضه نسخههای سفارشی برای شرکای تجاری این شرکت در محصولاتشان داشته است.
گوگل کوشید تا با همکاری مستقیم با شرکت HTC محصول اختصاصی خود را روانه بازار کند، گوشی تلفن همراهی که تجربهای ناب از اندروید 2.1 باشد و هیچ دستکاری در سیستمعامل آن روی نداده باشد، و درست همان اندروید ایدهآلی باشد که در ذهن گوگل نقش بسته است.
اگر چه به روزرسانیهای اندروید 2.1 چندان چشمگیر نبود، ولی برای گوگل یک تغییر استراتژیک به حساب میآمد
بدین ترتیب بود که گوشی Nexus One متولد شد، ابزاری نازک و بدون صفحهکلید فیزیکی که به نخستین پردازندههای یک گیگاهرتزی کوآلکام (Qualcomm Snapdragon) تجهیز شده بود و دارای صفحه نمایش AMOLED با وضوح WVGA بود. این گوشی که در دوره خود یک ابزار پیشرو به حساب میآمد، توانست به یکی از گوشیهای خوش ساخت اندرویدی بدل شود.
گوگل این رویکرد خود را با گوشی Motorola Droid نیز ادامه داد. بدین ترتیب گوگل و موتورولا همکاری نزدیکی را با یکدیگر آغاز کردند گرچه این گوشی به سیستم عامل نان خامهای مجهز شده بود، اما به اندازهی Nexus One اصیل نبود.
در این گوشی تغییراتی لحاظ شده بود که در نسخهی اصلی اندروید بازار موجود نبود. از این گذشته گوگل هرگز این گوشی را به صورت مستقیم به فروش نرساند در حالی که عرضه Nexus One را شخصاً بر عهده گرفته بود.
نسخه 2.2 یا «ماست بستنی»
اندروید 2.2 معروف به ماست بستنی یا همان Froyo در اواسط سال 2010 میلادی عرضه شد. از این پس بود که مزایای پروژه Nexus خود را نشان میداد و Nexus One نخستین گوشی بود که به این سیستم عامل به روزرسانی شد.
گوگل در نسخه ماست بستنی قابلیتهای بیشتری را به نمایش گذاشت. از همان ابتدا که کاربر گوشی را روشن میکند، صفحهی خانگی با طراحی جدید چشمنواز است و سه پنل سنتی اندروید (که به اندروید 1.1 باز میشود) با پنج پنل تعویض شده است. در پایین صفحه نیز میانبرهایی به منوی کلیه برنامهها، و برنامه مرورگر وجود داشت. از این گذشته نقطههایی که در گوشههای پایینی صفحه نمایش قرار داشت، به کاربر نشان میداد که در کدامیک از این پنلها قرار دارد. جالب اینکه پوستههای سفارشی شرکتها چون HTC Sense نیز حاوی همین موارد بودند.
بخش گالری اندروید ماست بستنی به طور کامل بازطراحی شده بود و برای نخستین بار قابلیتهای سهبعدی این پلتفرم را به نمایش گذاشته بود. برای نمونه با کج کردن صفحه یا حرکت بین آلبومهای گوناگون و عکسها، انیمیشنهای با کیفیتی نمایش داده میشد.
از دیگر ویژگیهای متمایز این نسخه سیستمعامل، میتوان به پشتیبانی از نقاط دسترسی (Hotspot) و قابلیت پیشرفتهی کپی/چسباندن آن اشاره کرد. گوگل همچنین صفحه سنتی قفل PIN را در این نسخه ارائه نمود و بدین ترتیب کاربرانی که شیوه قفل الگویی اندروید (Pattern lock) را دوست نداشتند یا بنا به مقتضیات سیاستهای کاری شرکت متبوعشان لازم بود تا از شیوهای ایمنتر استفاده کنند، میتوانستند از این شیوهی سنتی بهره ببرند. از نظر کلی از نسخه 2.2 به بعد گوگل کوشید تا گوشیهای مجهز به اندروید را به گونهای آماده سازی نماید که بتوان از آن در محیطهای شرکتی به عنوان ابزار کار بهره بُرد، تا بدین ترتیب با گوشیهای بلکبری به رقابت بپردازد.
نسخه 2.3 یا «نان زنجبیلی»
حدوداً شش ماه پس از عرضه ماست یخزده بر بستر گوشی Nexus One، گوگل وارد فاز بعدی از برنامه Nexus خود شد و کوشید تا نسخه 2.3 این سیستم عامل را با نام نان زنجبیلی یا Gingerbread عرضه نماید. این مرتبه، نوبت سامسونگ بود تا با گوگل همکاری نماید. در همین راستا شرکت سامسونگ گوشی Nexus S را در خط تولید گوشی موفق Galaxy S به تولید انبوه رسانید. گر چه این گوشی از نظر فنی چندان از گوشی پیشین Nexus One سرتر نبود، اما از نظر ظاهری تفاوت زیادی با نخستین عضو خانواده نکسوس داشت و با بهره از صفحه نمایش لبه گرد و بدنه شفاف و تیره رنگ ویژهاش، طرفداران بسیاری پیدا کرد.
نان زنجبیلی از جنبههای گوناگون یک بروزرسانی کوچک به حساب میآمد ولی تعدد این تغییرات کوچک تمایزات بسیار زیادی را موجب شدند. نان زنجبیلی را میتوان حائز بیشترین تغییرات ظاهری از نسخه نان خامهای به حساب آورد. اغلب ابزارکها (ویجتها) تغییر کردهاند (بخصوص ساعت آنالوگ که عبارت Malmo از آن حذف گردید)، صفحهی خانگی و اجزای رابط کاربری از تم رنگی سبز بهرهمند شدهاند و نوار وضعیت نیز با زمینهی تیره و نوشتههای روشن، زیبایی بیشتری را از خود نشان میدهد. این تغییرات به ظاهر کوچک تاثیر بسیار بزرگی بر ظاهر این پلتفرم داشتند. نسبت به نسخههای قبلی، نان زنجبیلی تمیزتر و مدرنتر به نظر میآمد، اما در حقیقت این ترفند هوشمندانهی گوگل برای کاهش مصرف باتری بود چرا که آن همه اجزای روشن در صفحه نمایش AMOLED انرژی زیادی را طلب میکردند.
نان زنجبیلی را میتوان حائز بیشترین تغییرات ظاهری از نسخه نان خامهای به حساب آورد
اندروید 2.3 شامل ترکیبی خوب از قابلیتهای جدید ذیل بود:
کنترل بیشتر بر قابلیت کپی/چسباندن:
پشتیبانی اندروید از اقدامات مبتنی بر کلیپبورد بهبود یافته اما نسبت به سیستم عامل iOS اپل که مجهز به قابلیت انتخاب کاراکتر به کاراکتر متن بود، این توانایی هنوز در اندروید وجود نداشت. پیش از این نیز در نسخههای قبلی اندروید کاربر تنها میتوانست کل محتوای یک کادر را انتخاب و کپی نماید، که شاید همیشه اوقات به کار نمیآمد. اما بالاخره گوگل این نقیصه را در نان زنجفیلی حل کرد؛ از این نسخه به بعد شاهد قابلیت انتخاب کلمه به کلمه متون و تسهیل روند این امور هستیم. همانطور که در نسخه ماست یخزده شاهد ارتقای صفحه خانگی بودیم، این مشکل نیز پیشتر توسط شرکای سختافزاری رفع و رجوع شد و گوگل کوشید تا در نسخه جدید این قابلیت را به اندروید خام نیز بیافزاید. گفتنی است کمپانی HTC پیش از این مشکل کپی/چسباندن را در مدلهای پیشین خود رفع کرده بود.
صفحهکلید پیشرفته:
یک بار دیگر گوگل به ارتقای صفحه کلید خود پرداخت با این تفاوت که این مرتبه تفاوتها آشکارتر بودند. برای نخستین مرتبه از نسخه کیک یزدی به بعد، طراحی و رنگبندیی کلیدها تغییر کرده است. همچنین پشتیبانی از قابلیت چند لمسی نیز ارتقا یافته و به کاربر اجازه میداد تا از ترکیبی از کلیدها استفاده کند و به کاراکترهای ثانویهی صفحه کلید دسترسی داشته باشد.
ابزارهای بهتر برای مدیریت دستگاه و کارایی بالاتر باتری:
سیستم عامل اندروید از آنجایی که کارایی بالایی از خود در انجام امور چند وظیفهای نشان میدهد، مورد توجه بسیاری قرار گرفته است. در اندروید نرمافزارها میتوانند آزادانه در پشت زمینه فعال باشند، به همین خاطر همیشه مشکل مصرف انرژی باتری وجود داشته است. به خصوص اگر کاربر برنامههایی را به کار گیرد که به طور حرفهای طراحی نشده باشند این خطر محتملتر است. نان زنجبیلی این امکان را به کاربر میدهد تا برنامههای جدیدی که مصرف زیاد انرژی دارند را تشخیص داده و در صورت تمایل نسبت به حذف آنها اقدام کند.
پشتیبانی از دوربین مکالمه تصویری:
گرچه تا اواسط سال 2010 میلادی طول کشید تا سرویس Google Talk از قابلیت چت ویدئویی بهرهمند شود، اما نان زنجبیلی زیرساخت لازم برای پشتیبانی از این امکان را دارا میباشد و میتواند به خوبی از دوربینهای چندگانه در یک دستگاه پشتیبانی کند. گوگل نیز با هوشمندی و دوراندیشی سختافزار این دوربینها را از قبل در گوشی Nexus S جای داده بود گرچه تا مدتها کاربران نمیتوانستند از آن استفاده کنند!
گوگل از عرضه نان زنجبیلی به عنوان فرصتی برای سفت کردن جای پای خود در بازار بازیهای ویدئویی بر بستر تلفنهای همراه بهرهبرداری کرد
از دیگر قابلیتهای تازهی نان زنجبیلی میتوان به این موضوع اشاره کرد که در این نسخه گوگل توجه خود را بیشتر به توسعه دهندگان معطوف ساخته بود تا کاربران نهایی. برای اثبات این ادعا میتوان به پشتیبانی از NFC اشاره کرد که در گوشی Nexus S وجود داشت. البته تا ماهها، این قابلیت کارایی چندانی نداشت و تنها در برخی مراکز میشد از آن استفاده کرد. اما بعدتر گوگل از نسخهی Sprint گوشی Nexus S برای راهاندازی کیف پول خود بهره برد، سیستم پرداخت ویژهی موبایل که بسیاری از شرکتها معتقدند آیندهی فناوری NFC در گروی آن خواهد بود و نان زنجبیلی زیرساخت لازم برای نیل به این مهم را دارا می باشد.
گوگل همچنین از عرضه نان زنجبیلی به عنوان فرصتی برای سفت کردن جای پای خود در بازار بازیهای ویدئویی بر بستر تلفنهای همراه بهرهبرداری کرد. در نسخه جدید به توسعه دهندگان اجازهی دسترسی سطح پایین به مواردی چون صوت، کنترل وسیله، گرافیک و ذخیرهسازی دادهها اعطا شده است، که به آنها امکان میدهد تا کدهایی بنویسند که نسبتا سریعتر عمل کرده و کلید موفقیت آنها برای ورود به بازار بازیهای سهبعدی باشد.
نسخه 3.0 یا «شانه عسل»
اندروید نسخه 3 را میتوان پدیدهای عجیب و کم نظیر دانست. سیستم عاملی که در حقیقت برای گوشیهای هوشمند تلفن همراه نوشته شده بود، حالا توجه خود را به تبلتها معطوف ساخته بود. به همین منظور گوگل رجعتی به موتورولا کرد، همان شرکتی که در ارائه اندروید 2.0 همکاری خوب و سازندهای با آن داشت. آنها قصد داشتند تا دستگاهی در خانوادهی نکسوس بسازند تا کلیه قابلیتهای برتر اندروید 3.0 را داشته باشد. که نهایتاً این همکاری به تولید تبلت Xoom منتج شد.
اندروید نسخه 3 را میتوان پدیدهای عجیب و کم نظیر دانست. سیستم عاملی که در حقیقت برای گوشیهای هوشمند تلفن همراه نوشته شده بود، حالا توجه خود را به تبلتها معطوف ساخته بود
برخی از قابلیتهای شانه عسل یا Honeycomb عبارتند از:
جایگزینی تم رنگی آبی به جای سبز:
رنگ سبز را میتوان برای همیشه نماد اندروید دانست. لوگوی اندروید سبز روشن است و سایت رسمی این سیستمعامل نزد گوگل نیز به همین رنگبندی مزین شده است. در این نسخه از اندروید گرچه رنگ سبز به کار گرفته شده است، اما از رنگ آبی زیبایی برای نشانگر میزان انرژی موجود در باتری و قدرت سیگنال بهره برداری شده است. ابزارک ساعت و مجموعهی رنگهای به کار گرفته شده در بخشهای مختلف نیز دارای تم رنگی آبی هستند.
بازطراحی صفحه خانگی و محل قرارگیری ابزارکها:
به جای آنکه ابزارکها را از بین فهرستی از آنها انتخاب کنید، شانه عسل محیط کاربرپسندتری را در نظر گرفته و قادر است تا پیشنمایشی از ماحصل نهایی را نیز برای هر یک از ابزارکهای موجود نمایش دهد و به محظ آنکه کاربر ویجت مورد نظر خود را انتخاب نماید، میتواند آن را در یکی از پنج صفحه آغازین در نظر گرفته شده برای سیستم جای دهد. حتی وی میتواند نمای کوچک شدهی هر پنج پنل را در یک نظر دیده و صفحه مورد علاقه خود را برای ابزارک مزبور انتخاب نماید. گرچه اندروید همیشه از یک صفحه چهارخانهی نامرئی برای جای دادن ابزارکها بهره میبرد، شانه عسل راه بهتری را در پیش گرفته است. بدین ترتیب زمانیکه کاربر یک ویجت خاص را انتخاب میکند، قادر است تا فضایی که اشغال میکند را ارزیابی کرده و با چشم باز آن را انتخاب نماید.
مرگ دکمههای فیزیکی:
در تبلتهای مجهز به اندروید شانه عسل نیازی به دکمههای فیزیکی بر روی دستگاه و قابلیتهایی نظیر جستجو، منوها، خانه و بازگشت نیست. دکمههای مجازی اندروید 3 در نوار ویژهای به نام نوار سیستمی (System Bar) جای میگیرند که در پایین صفحه نمایش قرار دارد. از آنجایی که این کلیدها مجازی هستند، سیستم عامل با انعطافپذیری بیشتری میتواند آنها را نمایش داده یا مخفی نماید یا اینکه با توجه به فعالیت جاری آنها را تغییر دهد. از طرف دیگر این موضوع برای توسعهدهندگان سختافزاری نیز بهتر است چرا که قادرند فضای بیشتری را به صفحه نمایش اختصاص دهند.
بهینهسازی قابلیت چندوظیفهای:
در نسخه جدید اندروید قابلیت چندوظیفهای به طرز بسیار خوبی بهبود یافته است. دکمه مجازی «برنامههای اخیر» (Recent Apps) که در پایین صفحه قرار گرفته است نشانگر فهرستی از برنامههای فعال (باز) است و همچنین محتویات صفحهی هر یک از این برنامهها را نشان میدهد. در نان زنجبیلی و پیش از آن، مشاهدهی برنامههای اخیر مستلزم نگهداشتن طولانی مدت دکمه خانه میشد، موردی که اغلب کاربران از آن بیاطلاع بوده یا آن را انجام نمیدادند، تازه این لیست تنها حاوی آیکن برنامهها بود.
نمونهای تازه از چینش برنامهها:
شانه عسل با معرفی مفهوم تازهای با عنوان «نوار فرمان» (Action Bar) همراه بود. بدین ترتیب یک نوار برای همیشه در بالای صفحهی هر یک از برنامهها جای میگرفت و توسعه دهندگان قادر بودند با استفاده از آن مواردی که بیشترین استفاده از آنها صورت گرفته را به مخاطب خود نشان دهند؛ که شامل گزینهها، منوها و مواردی از این دست میشود به گونهای که میتوان آن را نوعی نوار وضعیت برای برنامهها در نظر بگیریم. از این گذشته، شانه عسل با معرفی پشتیبانی از برنامههای چند ستونه چشمانداز بهتری را برای آیندهی سیستم عامل تبلتها پیشروی ما قرار داد.
اندروید 3.1 و 3.2 با عنوان یکسان هر یک نسخههای اصلاحی بودند که برای اندروید 3.0 منتشر شدند. با این حال هر یک از این نسخهها توانستند قابلیتهای مهمی را از خود نشان دهند که به خصوص برای تبلتها از اهمیت ویژهای برخوردار بودند. در نسخه 3.1 پشتیبانی از ویجتهای صفحات خانگی قابل، تغییر ارائه شد (برای این منظور نشانهی لنگر مانند ویژهای نمایش داده میشد که کاربر میتوانست برای ارزیابی اندازه از آن کمک بگیرد).
نسخه 4.0 یا «ساندویچ بستنی»
این نسخه از اندروید را اولین بار در گوشی Galaxy Nexus مشاهده کردیم، که رجعتی به برنامه نکسوس گوگل و همکاری مجدد این شرکت با سامسونگ کره جنوبی است. کمتر از یک سال قبل از آن این دو شرکت، گوشی Nexus S را همراه با اندروید نان زنجبیلی ارائه کرده بودند.
ساندویچ بستنی یا Ice Cream Sandwich را میتوان بی شک بزرگترین تغییر اندروید در حوزه گوشیهای هوشمند به شمار آورد
ساندویچ بستنی یا Ice Cream Sandwich را میتوان بی شک بزرگترین تغییر اندروید در حوزه گوشیهای هوشمند به شمار آورد.
البته بسیاری از قابلیتهای جدید آن و طراحی اجزایش در زمان اندروید شانه عسل آغاز شد، دارای دکمههای مجازی است و تم رنگی آن از سبز به آبی گراییده شده است. از این گذشته به خوبی از ویجتها و قابلیت چند وظیفهای پشتیبانی میکند و قابلیت نمایش بندانگشتی لیست برنامههای باز به آن اضافه شده است.
کاربران همیشگی اندروید با فونتهای بکار گرفته شده در این سیستمعامل به خوبی آشنایی دارند. گوگل برای ارائه حس بهتر به کاربرانش در این نسخه از فونت تازهای با نام Roboto استفاده کرده است که قرار است به خوبی با صفحات نمایش با کیفیت امروزی همراه شد و به قول ماتیاس دوآرت (Matias Duarte)، مدیر طراحی پروژه اندروید، «حس بهتر آزادی و حجم بالای اطلاعات موجود را به کاربران ساندویچ بستنی ببخشد».
یکی از خصوصیات ویژهی اندروید همان پنجرهی اعلانات است که با وجود تغییر و بروزرسانی در طراحی هنوز یکی از ویژگیهای مهم این سیستم عامل به شمار میرود. در نسخههای پیشین کاربر تنها میتوانست کلیه اطلاعرسانیهای نمایش داده شده را پاک کند، در حالی که در این نسخه میتواند موارد دلخواه را پاک کرده یا اینکه کلیه آنها را از صفحه حذف کند.
گوگل خیلی بی سر و صدا مشغول بهبود صفحه کلید مجازی خود از زمان ارائه در نسخه کیک یزدی به بعد بود و در حقیقت میتوان این مورد را یکی از مهمترین پیشرفتهای نسخه ساندویچ بستنی به حساب آورد. طراحی فیزیکی و قالب کلیدها تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است، اما اقدامات اصلاحی به خصوص در زمینه غلط یاب متن و پیشرفت در زمینه هوش مصنوعی و ارائه پیشنهاد لغات است. از این پس بود که وارد کردن متن، پشتیبانی از کلیپبورد و کیفیت صفحه کلید مجازی اینچنین پیشرفته شد و مانند سایر برنامههای مشابه در بازار گردید.
برخی دیگر از قابلیتهای تازهی این نسخه از سیستم عامل اندروید عبارتند از:
ارتقای صفحه خانگی:
همانطور که اشاره شد، صفحه خانگی بسیاری از قابلیتهای نسخه شانه عسل را در خود دارد و قابلیتهای دیگری به آن اضافه شده است. از این پس میتوان به سادگی و با کشیدن و رها کردن آیکونها بر روی هم یک پوشهی جدید ایجاد نمود. صفحه خانگی حتی دارای یک کادر ویژه برای موارد دلخواه است که به Favorites Tray معروف است.
میانبر برنامههای تلفن و مرورگر به طور دائمی به پایین صفحه متصل شده است. کادر مزبور نیز به کاربر اجازه میدهد تا میانبر برنامههای دلخواه را به آن منتقل کند. (که این میانبرها میتواند شامل برنامههای Phone ،People، پیامرسان (Messaging)، مرورگر با هر مورد دیگری باشد).
قابلیت Android Beam:
پشتیبانی از فناوری NFC پس از عرضه نسخهی نان زنجبیلی و گوشی Nexus S بسیار چشمگیر شد اما به جز برنامه Google Wallet مورد کاربردی و عملی دیگری را نمیتوان در این بین برشمرد که بتواند از چنین قابلیتهایی بهره ببرد. در این بین ICS نظر به تغییر این رویه دارد و به همین منظور قابلیت Android Beam را اضافه کرده است که به دو گوشی دارای چنین برنامهای اجازه میدهد تا انتقال دادهها را به سادگی انجام دهند.
قفل تشخیص چهره:
علاوه بر قفلهای الگویی و کلمه عبور که بر روی گوشیهای اندرویدی قبلی نیز موجود بود، اندروید 4.0 قابلیت جدید قفل چهره را نیز ارائه کرده است، که در آن از دوربین مکالمه تصویری برای تشخیص چهره مالک گجت استفاده میشود. این یکی از جدیدترین قابلیتهای اندروید ساندویچ بستنی است که بر امنیت استفاده از این گوشیها افزوده است.
تحلیل میزان استفاده از پهنای باند:
همانطور که اندروید نان زنجبیلی مصرف بهینه انرژی باتری را مد نظر داشت، در اندروید 4.0 نیز همین اتفاق برای استفاده از پهنای باند صورت گرفته است. بدین ترتیب کاربر قادر خواهد بود تا میزان مصرف پهنای باند هر یک از برنامه ها را به صورت منفرد یا کلی تحلیل نموده و زیر نظر بگیرد.
برنامهی جدید تقویم و مدیریت ایمیل:
برنامه جیمیل در اندروید 4.0 با بازطراحی مواجه شده و تجربهی تازهای را به کاربر خود اهدا میکند، از این پس این برنامه از قابلیت Action Bar پشتیبانی خواهد کرد. برنامه تقویم (Calendar) نیز برای نخستین بار رویکردی یکپارچه را در پیش خواهد گرفت که برای افرادی که به دنبال استفاده از چندین حساب کاربری در یک برنامه هستند گزینهی خوب و قابل قبولی است.
نسخه 4.1 یا «آبنبات پاستیلی»
گوگل در نشست I/O سال 2012 از نسخه 4.1 سیستم عامل اندروید خود پرده برداری کرد. قابلیتهای این نسخه نیز بسیار فراتر از آن عدد 0.1 است و میتوان به نسبت نسخه ساندویچ بستنی ویژگیهای بسیار بیشتری را در آن یافت. آبنبات پاستیلی یا Jelly Bean را میتوان بازتعریف استراتژی گوگل در بازار تبلتها دانست چرا که این نسخه از اندروید بر روی تبلت Nexus 7 ایسوس نصب شده است. از سوی دیگر با طراحی مجدد اجزای گوناگون، این آبنبات پاستیلی خوشمزه میتواند ارائهگر تجربهی جدیدی به کاربران باشد.
آبنبات پاستیلی یا Jelly Bean را میتوان بازتعریف استراتژی گوگل در بازار تبلتها دانست چرا که این نسخه از اندروید بر روی تبلت Nexus 7 ایسوس نصب شده است
بیایید نیم نگاهی به این نسخه از سیستمعامل موبایل گوگل بیاندازیم و از صفحهی خانگی بررسی را آغاز کنیم. در این بخش به نظر نمیرسد که تغییر محسوسی وجود داشته باشد، اما با نگاهی موشکافانه درمییابیم که بهینه سازیهایی صورت پذیرفته است. (نشانگر ماوس را برروی تصویر بالا نگه دارید!) از این گذشته گوگل مدعی است که قابلیتهای بصری و لمسی این سیستم عامل را با بکارگیری واحد گرافیک سهگانه ارتقا داده و بدین ترتیب بازنگاری کلیه تصاویر گرافیکی را به 16 میلی ثانیه تقلیل داده است. این برنامه در جهت حرکت نرم و روان در بین منوها و صفحات صورت پذیرفت، به «پروژه کَره» معروف شد. از این گذشته آنها مدعی انجام تغییرات مثبتی در بخش لمسی و ورود اطلاعات دستگاه هستند. از زمان ارائه اندروید، کارایی این سیستم عامل همیشه از نظر بخش لمسی عقبتر از iOS اپل بوده است، اما به نظر میرسد که گوگل میکوشد تا این اختلاف را از بین ببرد.
Google Now ویژگی بسیار مهمی است در نسخه ۴.۱ اندروید معرفی شد
بیشک Google Now یکی از بزرگترین و مهمترین بلندپروازیهای گوگل است. اندروید هماکنون به عنوان یک پلتفرم کامل محسوب میشود که قادر به پردازش انواع دادهها، زمانبدی امور، مکان، زمان و... است.
این سیستم عامل همچنین با بهره از زبان طبیعی برای جستجوهای خود و استفاده از طبیعیترین سیستم گفتار به متن موجود بیشترین کارایی را به کاربران خویش بخشیده است. با آبنبات پاستیلی، برای نخستین بار کاربر حتی میتوانند به صورت آفلاین نیز از قابلیت گفتار به متن بهره ببرد و این بدان معنی است که دیگر برای این منظور نیازی به اتصال به شبکه اینترنت نیست.
از دیگر قابلیتهای اندروید 4.1 (آبناب پاستیلی) میتوان به این موارد اشاره کرد:
بازطراحی فونت Roboto:
فونت خاص و زیبای اندروید که نخستین بار در اندروید 4.0 به کار گرفته شد دوباره دستخوش تغییر شده است. طراحی جدید آن در کل این رابط گرافیکی به کار گرفته شده است و برای نمونه در بخش Google Now از فونت ایتالیک آن استفاده میشود که حس تازهای را به کاربر هدیه میکند.
توسعه و دستورپذیری بخش اعلانات:
سالها است که اندروید بهترین و انعطافپذیرترین بخش اعلانات را داشته است که در اندروید 4.1 شاهد تقویت و کارایی بیش از پیش آن هستیم. بدین ترتیب توسعه دهندگان قادر به ایجاد بخش اعلاناتی پویا هستند که میتواند توسعه یافته و اطلاعات بیشتر و کنترل بالاتری را حتی بدون گشودن نرمافزارها در اختیار کاربر قراردهد. بخش اعلانات را میتوان به صورت برنامه به برنامه نیز پیشبرد، قابلیت کاربردی که نخستین بار در iOS 5 اپل از آن پردهبرداری شد.
انعطافپذیری ویجتها:
قابلیت تغییر اندازهی ویجتهای صفحه خانگی نخستین مرتبه در اندروید 3.1 ارائه شد و این قابلیت در آبنبات پاستیلی بسیار توسعه یافته و کاربردیتر شد، به گونهای که میتوان آن را به صورت پویا تغییر اندازه داد. در این نسخه کاربر میتواند چندین ویجت را در یک صفحه جای دهد، چرا که با اضافه شدن ویجت جدید سایز کل ویجتهای درون صفحه کوچک میشود تا فضای کافی به وجود آید. این قابلیت برای آیکونها وجود ندارد.
پیشبینی متون:
تاکنون گوگل صفحه کلید مجازی اندروید را در هر نسخه از این سیستم عامل با تغییرات بسیار همراه کرده است. موضوعی که در اغلب گوشیها به چشم نخورده است چرا که OEMها یا همان شرکای سختافزاری نسخه تغییر یافتهی خود را بر بستر گجت منتشر میکنند. این بار، رویکرد اصلاحی متون تایپ شده از تشخیص غلط املایی کلمات به پیش بینی آنها معطوف شده است، قابلیتی که قرار است در گوشیهای بلکبری 10 نیز باشد. حال صفحه کلید اندروید نیز میکوشد تا با بررسی نوشتههای شما در مدتی خاص با بهره از قابلیت هوش مصنوعی، کلمات بعدی که در ذهن شما وجود دارد را حدس زده و در نوشتن متون یاریتان کند.
اندروید 4.2 با همان نام آبنبات پاستیلی
گوگل به همراه تلفن نکسوس ۴ و تبلت نکسوس ۱۰ از سیستمعامل اندروید 4.2 نیز پرده برداری کرد. گوکل اندروید 4.2 را «طعم تازهای از آبنبات پاستیلی» مینامد و دلیل آن هم شباهت زیاد این نسخه نسبت به اندروید 4.1 است. اما این بدین معنی نیست که اندروید 4.2 فاقد قابلیتهای اساسی و تازه است. در ادامه لیستی از قابلیتهای جدید اندروید 4.2 را مشاهده می کنید:
اتصال بیسیم به تلویزیون از طریق Miracast
مهمترین قابلیت تازه اندروید ۴.۲، پشتیبانی از Miracast است، یک استاندارد برای پروتوکل نمایش وایفای که به ابزارهای تازه مانند نکسوس ۴ اجازه میدهد تا صدا یا تصویر را به تلویزیون منتقل و در آن پخش کنند. جعبههای Miracast برای تلویزیونهای معمولی وجود دارند و کاربر میتواند با خرید آنها ارتباط بین تلفن و تلویزیون را برقرار کند. انتظار میرود گوگل این جعبه ها را با قیمت ۹۹ دلار وارد بازار کند. خوشبختانه قرار است به زودی تولیدکنندگان تلویزیونها، سیستم Miracast را در درون محصولات خود جای دهند تا ارتباط بین تلفن و تلویزیون بدون نیاز به جعبه اضافی میسر شود. الجی از همین الان متعهد شده که تلویزیونهای تولیدی سال ۲۰۱۳ خود را با Miracast روانه بازار کند. این فناوری در اندروید ۴.۲ و برروی تلفن نکسوس ۴ به خوبی عمل میکند. به کمک این فناوری کاربر میتواند نرم افزار و بازیهای مورد علاقه خود را برروی صفحه نمایش بزرگتر تلویزیون اجرا نموده و از آن لذت ببرد.
ژستهای تازه کیبرد
اندروید ۴.۲ از ژستهای تایپی تازهای در کیبرد بهره میبرد. شما تنها کافی است تا انگشت خود را برروی حروف کلمه مورد نظر خود بکشید، تا سیستم کلمه مورد نظر شما را تشخیص دهد. همانطور که حتما حدس زدهاید این قابلیت کاملا شبیه به آن چیزی است که پیشتر در کیبرد Swype مشاهده کرده بودیم. علاوه بر این صفحهکلید اندروید ۴.۲ بصورت خودکار کلمات مکمل را نیز پیشنهاد میدهند. به عنوان مثال شما وقتی با کشیدن انگشتان خود برروی حروف، کلمه Good را تایپ میکنید کلمه Morning نیز پیشبینی شده و به شما پیشنهاد میشود.
عکاسی پاناروما
در نسخه جدید اندروید، حالت پاناروما با نام Photo Sphere اضافه شده است. دوربین به شما کمک میکند تا عکسهای پشت سرهم و مرتبط با هم را گرفته تا یک عکس پاناروما خلق شود. این کار به آسانی هر چه تمامتر انجام میشود. نتیجه پاناروما نیز در یک عکس مسطح قابل مشاهده خواهد بود.
استفاده چندکاربر از یک تبلت
بالاخره در اندروید ۴.۲ قابلیت پشتیبانی از چند کاربر اضافه شده است، تا بتوانیم بصورت چندنفره و اشتراکی از یک تبلت استفاده کنیم. به این ترتیب هر کاربر نرمافزار و اطلاعات شخصی خود را خواهد داشت. گوگل این سیستم را به خوبی پیاده کرده و همه چیز را با دقت در نظر گرفته است. به عنوان مثال اگر یک کاربر یک نرمافزار را دانلود کرده باشد، کاربر دیگر مجبور به دانلود مجدد آن نرمافزار نیست و براحتی میتواند نرمافزار دانلود شده را نصب کند. حتی نتایج بازیها نیز برای هر کدام از دو کاربر متفاوت است، مثلا اگر یک کاربر، مراحل مختلف یک بازی را طی کرده باشد، کاربر دیگر نمیتواند از امتیاز کاربر اول استفاده نموده و بازی را ادامه دهد.
نکته جالب دیگر در سیستم چندکاربره این است که اگر یک نرمافزار را در پسزمینه اجرا نموده و سپس با کاربر دیگر لاگین کنید، نرمافزار اجرا شده در اکانت کاربر اول به کار خود ادامه میدهد، به عنوان مثال اگر دانلود یک فایل را در اکانت کاربر اول شروع کنید و سپس با اکانت دیگری لاگین کنید، عملیات دانلود در پس زمینه ادامه مییابد.
از دیگر بهبودهای قابل ذکر در اندروید ۴.۲ میتوان به حالت Daydream که شبیه اسکرینسیور عمل میکند یا قابلیت انجام دستورات، مستقیما در قسمت اطلاعرسانیها، امکان بزرگنمایی در هر قسمت از صفحه، اضافه کردن ویجتها در صفحه قفل گوشی و دسترسی سریع به دوربین از طریق صفحه قفل اشاره کرد.
به نظر شما آیندهی اندروید چگونه خواهد بود؟ باید منتظر بود و دید که آیا این سیستمعامل محبوب میتواند رقبا را از صحنه خارج کند یا نه. شرکت گوگل هنوز اطلاع دقیقی دربارهی قابلیتهایی که برای اندروید بعدی در نظر گرفته اعلام نکرده است، اما آنچه که مشخص است آنکه اندروید میکوشد تا حوزهی نفوذ خود را بیش از پیش گسترش داده و در انواع بیشتری از گوشیهای تلفن همراه و تبلتها جای گیرد. موردی که روی کاغذ عملی خواهد بود اما آیا در واقعیت نیز چنین خواهد شد؟ نظر شما چیست؟
اندروید 4.3 آبنبات پاستیلی
اندروید 4.3 به بهانه معرفی نسل دوم نکسوس 7 که با همکاری ایسوس تولید شده بود معرفی گردید. اندروید 4.3 تغییرات اساسی را ارائه نمیداد و فقط چندین بهینهسازی در عملکرد سیستم عامل و تعداد محدودی ویژگی جدید در رابط کاربری را شامل میگردید.
اندروید 4.3 آبنبات پاستیلی در روز ۲۴ جولای ۲۰۱۳ بر روی نکسوس 7 دوم معرفی گردید. این بروزرسانی فقط شامل برخی ویژگی های جزئی نسبت به نسخه قبلی اندروید است. پشتیبانی از چند کاربر با پروفایلهای کاملا مجزا یکی از اصلیترین ویژگیهای اندروید 4.3 است.
گوگل مدتها بود که سعی میکرد، تجربه بازی بر روی تبلتها را بهبود بخشد و نسخه 4.3 آبنبات پاستیلی گامی مهم در این راستا محسوب میگشت، چرا که این سیستم عامل توان پشتیبانی از استاندارد گرافیکی OpenGL ES 3.0 (یک موتور نرمافزاری پیشرفته برای بازی) را با خود به همراه داشت. پس از این بود که اپل نیز پس از مدت کوتاهی با بروزرسانی سیستم عامل iOS، پشتیبانی از این موتور نرمافزاری را به دستگاههای خود اضافه کرد تا همچنان در صنعت بازی همراه، یکهتاز میدان باشد.
سایر قابلیتهای اندروید 4.3 عبارتند از پشتیبانی از TRIM برای بهبود مدیریت منابع حافظه، بلوتوث هوشمند برای استفاده بهینهتر از لوازم جانبی کم مصرف، سیستم صوتی Virtual Sorround، شمارهگیر هوشمندتر که شماره مدنظر کاربر را پیشبینی می کند و سرویس مکانیابی مبتنی بر Wi-Fi بهینهتر.
اندروید 4.3 در واقع پروژه تکمیل و تصحیح آبنبات پاستیلی بود که بهترین تجربه استفاده از اندروید آبنبات پاستیلی را بر روی دستگاههای مختلف ارائه می نمود.
اندروید 4.4 کیتکت
اکتبر ۲۰۱۳ زمان معرفی نسخه کاملا جدید و متفاوتی از سیستم عامل خوشمزه اندروید بود. کیتکت به همراه گوشی فوقالعاده قدرتمند نکسوس ۵ معرفی گردید و این اولین باری بود که با همکاری یک برند دیگر، اندروید جدید خود را نامگذاری مینمود.
نستله، تولیدکننده بیسکوئیتهای کاکائویی مشهور کیتکت به همکاری با گوگل پرداخت و این دو شرکت کمپینهای تبلیغاتی مشترک بسیاری را نیز برپا نمودند.
اندروید 4.4 مهمترین تحول در ظاهر رابط کاربری سیستم عامل اندروید از زمان ارائه اندروید 4 ساندویچ بستنی، محسوب میشد. تم آبی رنگی که در نسخههای مختلف آبنبات پاستیلی شاهد آن بودیم به رنگ سفید تغییر کرده بود. آیکونها بزرگتر شده و نوار اطلاعرسانیها و دکمههای لمسی کنترلی نیز از پسزمینهای شفاف بهره میبردند. اپلیکیشن SMS حذف شده و وظیفه دریافت و ارسال پیام کوتاه بر عهده اپلیکیشن پیامرسان Hangouts قرار داده شده بود. امکان انتخاب اپلیکیشنهای دیگر به عنوان کلاینت پیامکها نیز امکانپذیر بود.
فونت Roboto به کار رفته در اندروید کیتکت بازطراحی شده و ظاهری مدرنتر را پیدا کرده بود. منوی اپلیکیشنها دچار تغییرات بنیادین شده بود و از همه مهمتر Google Now با صفحه خانه اندروید یکپارچه شده بود.
کیتکت سیستم عاملی سریعتر و بهینهتر بوده که مصرف منایع در آن به شکل بهتری صورت می پذیرد
گوگل میگوید که «با اندروید کیتکت به دنبال ارائه تجربه کاربری عالی برای همه» است.
قابلیتهای اندروید 4.4 کیتکت در استفاده بهینه و حداقلی از منابع سختافزاری منجر به تشویق بیشتر تولیدکنندگان دستگاههای اندرویدی برای بروزرسانی دستگاههای قدیمی به اندروید کیتکت میشود. این مهمترین اقدام گوگل برای حل مشکل بروزرسانی در دستگاههای اندرویدی است و انعطافپذیری بالای اندروید کیتکت میتواند سرآغازی بر پایان مشکل بروزرسانی در اندروید باشد.
اندروید کیتکت مجهز به بک ویرایشگر تصویر قدرتمند است که دارای چندین فیلتر پیشفرض بوده و امکانات کاربردی زیادی را ارائه می نماید. همچنین تنظیمات حریم خصوصی که از زمان معرفی نسخه 4.3 به اندروید اضافه شده بود در نسخه 4.4 حذف شده است.
مهمترین ویژگیهای اختصاصی اندروید 4.4 کیتکت عبارتند از: یکپارچه شدن Google Now با صفحه خانه، شمارهگیر هوشمند کاملا جدید که بر اساس نیازهای کاربر تنظیم میشود، اپلیکیشنهای تمام صفحه به لطف نوار اطلاعرسانی و نوار کنترل شفاف، اپلیکیشن یکپارچه هنگاوت برای تمام پیامرسانیها، اپلیکیششنهای «ساعت» و «دانلودها»ی بازطراحی شده، کیبورد جدید و پشتیبانی از Emoji ها و شکلکها، بهینهسازیهایی در امکانات و بهرهوری دستگاههای اندرویدی (مثل اضافه شدن اپلیکیشن Quicoffice و قابلیتهای جدید Play Books و Play Newsstand) و پشتیبانی از عکاسی +HDR.
اندروید 5 آبنبات چوبی
نوامبر ۲۰۱۴ نسخه نهایی اندروید آبنبات چوبی معرفی شد و کمتر از یک ماه بعد، یعنی دسامبر اولین تلفنها، یعنی سری نکسوس و موتورولا به نسخه جدید اندروید بروزرسانی شدند. همزمان با معرفی اندروید 5، تلفن نکسوس 6 ساخت موتورولا و تبلت نکسوس 9 ساخت اچتیسی نیز معرفی شدند.
تغییرات ظاهری انقلابی
اندروید آبنبات چوبی یک نسخه انقلابی از سیستم عامل موبایل گوگل بود. اصلیترین این تغییرات مربوط به طراحی رابط کاربری و به کارگیری زبان طراحی جدیدی تحت عنوان طراحی متریال بود. زبان طراحی جدید ساده، تخت و جسورانه بود. تقریبا میتوان گفت که این سبک طراحی یک نسخه گوگلی از سبک جانی آیو در طراحی iOS 7 است. گوگل نشان داد که چندان با اسکئومورفیسم (شبیهسازی سهبعدی اشیا واقعی در فضای مجازی) موافق نیست. دوئارته، طراح نرمافزار گوگل معتقد است که تخت کردن رابط کاربری به تنهایی نمیتواند یک استراتژی قلمداد شود. هدف نهایی ارائه بهتر محتوا است و در این راه طراحی تخت فقط یک تاکتیک است. بر همین اساس، تیم طراحی گوگل، یک زبان طراحی جدید برای رابط کاربری اندروید آبنبات چوبی خلق کرد که «طراحی متریال» نام دارد.
از دیگر تغییرات ظاهری می توان به تغییر شکل دکمههای کنترلی اشاره کرد. این دکمهها همان طور که در تصویر روبرو مشاهده می کنید به اشکال ساده مربع، دایره و مثلث تغییر کردهاند. وقتی شما در اندروید نسخه ۴ به بالا آیکان اپلیکیشنها را بر روی هم میکشید تا یک گروه بسازید، آنها به صورت مورب پشت سر هم نمایش داده میشوند. در نسخه 5 این اپها به جای این که به صورت مورب نمایش داده شوند به صورت کاملا عمودی در یک صف قابل مشاهدهاند.
بازطراحی نوار اعلانات و صفحه قفل
در نسخه آبنبات چوبی اندروید، تنظیمات سریع و همچنین ظاهر نوار اطلاعرسانی ها و تنظیمات سریع به کلی تغییر کرده است. دیگر خبری از ژست دو انگشتی نیست! در صورتی که انگشت خود را از بالای صفحه به سمت پایین بکشید نوار نوتیفیکیشنها مواجه خواهید شد. برای دسترسی به منوی تنظیمات سریع باید یک بار دیگر منو را به سمت پایی لمس کنید تا در زیر اطلاعرسانیها تنظیمات مهم را مشاهده کنید.
تم رنگی این بخش از مشکی به طوسی و سبز تغییر کرده و برخی از المانهای آن مثل اسلایدر نور صفحه نیز به رنگ سبزآبی یا Cyan درآمدهاند. وقتی نوار اطلاعرسانیها را به سمت پایین میکشید در سمت چپ بالا ساعت و در سمت راست بالا نیز تصویر حساب گوگل خودتان و در کنارش نشانگر باتری، نشانگر شبکه و سایر تنظیمات در صورت روشن بودن (مثل وایفای، بلوتوث، آلارم و...) را مشاهده میکنید. نوتیفیکیشنها با پس زمینه سفید نمایش داده میشوند و میتوانید برخی عملیات را همچون نسخههای قبلی از طریق آن نوار روی آنها اعمال کنید. مثلا میتوانید اطلاعرسانی پیغامها هنگاوت و پیامکها را به تعویق بیاندازید یا ایمیل وارده را آرشیو کرده یا پاسخ دهید.
در صورتی که انگشت خود را دوباره به سمت پایین بکشید منوی تنظیمات سریع نمایان میشود. در نسخههای قبلی مثلا برای فعال کردن وایفای، باید آن را لمس کرده و نگه میداشتیم و برای دسترسی به منوی تنظیمات مرتبط با آن کافی بود صفحه را لمس کنیم. در طراحی جدید این بخش دربالا سمت چپ علامت وایفای و در زیر آن کلمه Wi-Fi مشاهده میشود. در صورتی که علامت وایفای را لمس کنید، این قابلیت فعال شده و در صورتی که کلمه Wi-Fi را لمس کنید وارد تنظیمات وایفای میشود. در کنار آن همین موضوع را برای بلوتوث شاهد هستیم.
در بالای تنظیمات یک اسلایدر برای نور صفحه وجود دارد که از طریق آن کاربر میتواند روشنایی نمایشگر را به سرعت تنظیم کند. در نسخههای قبلی اندروید اگر قابلیت Auto Brightness را فعال میکردید دیگر کنترلی روی روشنایی نمایشگر نداشتید و دستگاه به صورت خودکار بر اساس نور محیط، نور صفحه نمایش را تنظیم میکرد. اما حالا در نسخه جدید گوگل این قابلیت را با ویژگی جدید دیگری به نام Adaptive Brightness جایگزین کرده است. با این قابلیت همچنان بر اساس نور محیط، روشنایی تصویر نیز تغییر میکند، ولی حالا کاربر میتواند از طریق اسلایدری که به آن اشاره شد کمی سطح روشنایی تصویر را حتی در حالت Adaptive تغییر دهد.
یکی از عمدهترین تغییرات در اندروید آبنبات چوبی مربوط به صفحه قفل است. در صفحه قفل جدید دیگر خبری از ویجتها نیست. در وسط این صفحه ساعت و تاریخ روز را مشاهده میکنید. در نوار بالایی سمت چپ نام اپراتور و در سمت راست همان جزئیات ذکر شده در بخش نوار اطلاعرسانی قابل مشاهدهاند. در پایین صفحه قفل در گوشه سمت چپ علامت گوشی تلفن را مشاهده میکنید. این بدان معنا است که اگر این صفحه را به سمت راست بکشید، شمارهگیر اجرا میشود. در سمت مقابل، در گوشه سمت راست نیز علامت دوربین مشاهده میشود. این نیز بدان معناست که وقتی صفحه نمایش تلفنتان قفل است اگر آن را به سمت چپ بکشید اپلیکیشن دوربین اجرا میشود. در وسط نیز علامت قفل را مشاهده میکنید. با لمس صفحه قفل و کشیدن آن به سمت بالا قفل صفحه باز میشود.
کیبورد جدید
کیبورد این بار تغییرات جزئی را تجربه نمیکند و میتوان گفت که به طور کلی ظاهر آن تغییر نموده است. شما حالا با یک صفحه تخت طوسی متمایل به سبز روبرو هستید که حروف روی آن نوشته شدهاند و دکمهها از هم جدا نیستند. پشتیبانی کامل از زبان فارسی در آن مثل گذشته (از اندروید ساندویچ بستنی به بعد) وجود دارد و تایپ کردن با آن بسیار راحت است.
بازطراحی منوی تنظیمات
منوی تنظیمات از رنگ مشکی به رنگ سفید تغییر کرده و نوشتهها و آیکانها با رنگهای سبزآبی و طوسی نمایش داده میشوند. بیشک ترکیب رنگ جدید اندروید نسبت به گذشته بسیار جذابتر و زیباتر است. جز این تغییرات ظاهری خود منو چندان تغییری را شاهد نبوده و بیشتر تغییرات در داخل بخشهای مختلف اعمال شده است.
Overview
با فشردن دکمه لمسی Recent apps اسکرینشاتی از اپلیکیشنها به شکلی جدید نمایش داده میشوند. اپلیکیشنها همچون تبهای باز در مرورگر کروم اندروید به صورت برگههایی جدا از هم نمایش داده میشوند که میتوان در بین آنها حرکت کرده و اپ مورد نظر را دوباره باز کرد. گوگل علاوه بر نحوه نمایش اپلیکیشنهای اخیرا باز شده، نام دکمه مربوط به آن را نیز از Recent Apps به Overview تغییر داده که نام بامسماتری است. برای بستن اپلیکیشنها نیز کافی است همچون گذشته آنها را به طرفین بکشید. البته در نسخه جدید یک علامت ضربدر در گوشه سمت راست بالای این برگهها نیز مشاهده میشود که با لمس آنها اپلیکیشن مربوطه بسته میشود.
Interruptions
قابلیت Interruptions که پیشتر در آیفون با نام Do not disturb شاهد آن بودیم در نسخه جدید اندروید وجود دارد. در نسخه پیشنمایش، این قابلیت با همان نام Do not disturb و به شکلی دیگر معرفی شده بود، اما به نظر میرسد گوگل هم از نامگذاری و هم از نحوه عملکرد این اپلیکیشن پشیمان شده و آن را تغییر داده است. در این بخش از طریق منوی تنظیمات صدا و اطلاعرسانی در دسترس است. شما میتوانید در تنظیمات مشخص کنید که همه اطلاعرسانیها بلاک شوند. همچنین میتوانید استثناهایی همچون پیام ورودی از شخصی خاص را نیز برای آن تعریف کنید. همچنین میتوانید تنظیم نمایید که این قابلیت به طور خودکار هر شب یا فقط بعضی شبهای هفته از ساعتی خاص تا ساعتی دیگر فعال باشد.
خدانگهدار Dalvik... سلام ART
Dalvik یک رانتایم نوع JIT یا «کامپایل در زمان اجرا» است. در واقع بخشی از کد مربوط به اجرای اپلیکیشن در زمانی که کاربر درخواست اجرای آن را صادر مینماید کامپایل شده و اجرا میشود. طبیعتا در رانتایمهای نوع JIT هم از منابع بیشتر استفاده میشود و هم به خاطر کامپایل کد اجرا، اپلیکیشنها اندکی کندتر اجرا میگردند. در سوی مقابل رانتایم جدید اندروید، یعنی ART که مخفف Android Runtime است، قرار دارد. این رانتایم از نوع AOT یا «کامپایل پیش از زمان اجرا» است. ART در زمان نصب اپلیکیشنها کل کد مربوط به آنها را کامپایل نموده و با ورود درخواست اجرای اپلیکیشن از سوی کاربر بدون نیاز به کامپایل کد اجرای اپلیکیشن، فقط آن را اجرا میکند. بدین ترتیب هم از منابع پردازشی کمتری استفاده میشود و هم سرعت اجرا اپلیکیشنها افزایش مییابد، در نتیجه لگ و تاخیری را نیز شاهد نخواهیم بود. البته مسلما رانتایم ART در زمان نصب اپلیکیشنها منجر به اشغال فضای بیشتری توسط آنها میشود.
حال به نظر میرسد رانتایم جدید به نسخه نهایی نزدیک شده و در اندروید آبنبات چوبی این رانتایم جایگزین Dalvik شده و باید برای همیشه با Dalvik Runtime خداحافظی کنیم.
عمر باتری بهتر
گوگل در نسخه جدید بالاخره قابلیت Power Saver پیشرفته را تعبیه کرده است. میتوانید این قابلیت به صورت دستی فعال کرده یا برای آن تعریف کنید که وقتی شارژ باتری به یک سطحی (۲۰ تا ۵ درصد) رسید به صورت خودکار فعال شود. فعال شدن این قابلیت کمی بر روی قدرت پردازشی دستگاه شما تاثیر خواهد گذاشت و با اتصال تلفن به شارژر به صورت خودکار غیرفعال میشود.
اندروید 5.1 آبنبات چوبی
مارس ۲۰۱۵ نسخه ۵.۱ آبنبات چوبی اندروید برای تلفنهای نکسوس ارائه شد. گوگل در این نسخه به برخی قابلیتها و تغییرات جزئی بسنده کرده و باگهای نسخه ۵.۰.۱ را برطرف کرده است. در ادامه به برخی تغییرات در این نسخه میپردازیم.
Interruptions و حالت سایلنت
اینتراپشنها درنسخه 5 به اندروید اضافه شدند. این قابلیت که حالت پیشرفتهای از Do not disturb آیفون است، امکان تنظیمات و شخصیسازیهای متنوع برای بی صدا کردن یا غیرفعال کردن گرفتن نوتیفیکیشنها را به کاربر میدهد تا در زمان استراحت مزاحمتی برای او ایجاد نشود. در اندروید 5.1 این امکان به وجود آمده تا وقتی حالت Priority را انتخاب میکنید، مشخص کنید که تا زمان آلارم بعدی، تلفن در این حالت باقی بماند. یا مثلا میتوانید ساعات و روزهایی که میخواهید تلفن و اطلاعرسانیهای آن در حالت غیر فعال (downtime) باشد را انتخاب کرده و اعلام کنید تا پایان آن زمان، تلفن در حالت Priority یا None باقی بماند.
پنل اطلاعرسانیها و تنظیمات سریع
با کشیدن انگشت از بالای نمایشگر به سمت پایین میتوانید پنل تنظیمات سریع و نوتیفیکیشنها را مشاهده کنید. این دو پنل که در نسخههای پیشین اندروید در دو صفحه مجزا قرار گرفته بودند، در نسخه 5 آبنبات چوبی به کلی متحول شده و در یک صفحه قابل در دسترس قرار گرفتند. در نسخه جدید دیگر نیاز نیست برای وارد شدن به منوی تنظیمات وایفای یا بلوتوث انگشت خود را روی آیکان آنها نگه دارید و تنها با لمس فلشی که زیر آنها وجود دارد بدون آن که وارد بخشی مجزا شوید میتوانید تنظیمات مربوطه را مشاهده کنید. در صورتی که بخواهید وارد تنظیمات جزئیتر شوید نیز میتوانید گزینه More Settings را انتخاب کنید.
Screen Pinning
اسکرین پینینگ قابلیتی است که به کمک آن میتوانید یک اپلیکیشن را پین کرده و تلفنتان را به دوستتان بدهید تا با آن کار کند. بدین صورت دیگر آن کاربر نمیتواند از صفحه مذکور خارج شده و در بخشهای دیگر تلفن شما سرک بکشد، مگر آن که پین کد شما را داشته باشد. تغییرات جدید در این قابلیت این است که توضیحات مربوط به نحوه استفاده از آن بسیار کاملتر شده و همچنین وقتی صفحهای را پین میکنید، دیگر دستگاه از شما درباره اطمینان از این کار سوال اضافی نمیپرسد.
پشتیبانی از دو سیم کارت
یکی از عمده تغییرات نامحسوس به وجود آمده در اندروید 5.1 آبنبات چوبی، پشتیبانی آن از تلفنهایی با دو سیم کارت است. این بدان معنا است که توسعهدهندگان رام و کمپانیهای تولیدکننده تلفنهای اندرویدی دیگر نیازی به اعمال تغییرات خاص برای فعالسازی قابلیت پشتیبانی از دو سیم کارت ندارند و این سیستم عامل به صورت پیشفرض از این موضوع پشتیبانی میکند. شاید نکسوس بعدی با پشتیبانی از دو سیم کارت ارائه شود!
بهبود کیفیت صدای مکالمه
از دیگر تغییرات به وجود آمده در اندروید 5.1 بهبود کیفیت صدای مکالمات صوتی است. این مورد در نکسوس 6 موتورولا بیش از سایر مدلها نمود دارد و کاربران این تلفن پس از بروزرسانی به اندروید جدید به شکلی کاملا محسوس متوجه بهبود کیفیت مکالمات تلفنیشان خواهند شد.
![تاریخچه کامل سیستم عامل اندروید [بروز شد: اندروید 5.1 آبنبات چوبی]](http://www.zoomit.ir/media/k2/items/cache/5e21d3cfd9bcc0db13ae5da246518d87_XL.jpg)
طی سالها آمریکاییها از بلند قامت ترین به چاقترین مردم دنیا تبدیل شدهاند
هلندیها بزرگترین تولید کننده و مصرف کنندهی لبنیات در جهان هستند
افزایش قد هلندیها تا کجا ادامه خواهد یافت!
